Jak fotografować dzieci: porady i ustawienia do naturalnych zdjęć

Fotografowanie dzieci jest szczególnym wyzwaniem: rzadko siedzą spokojnie przez dłuższą chwilę, reagują spontanicznie i szybko tracą zainteresowanie aparatem. Właśnie dzięki temu powstają jednak najbardziej żywe i osobiste zdjęcia.

Odpowiednie ustawienia aparatu i kilka prostych porad dotyczących fotografii dziecięcej pomogą Ci naturalnie fotografować dzieci, ostro uchwycić szybki ruch i zatrzymać prawdziwe emocje. Najważniejsze, aby aparat był gotowy, zanim wydarzy się wyjątkowa chwila.

Podczas fotografowania bawiących się dzieci zacznij od następujących ustawień:

• Czas otwarcia migawki: co najmniej 1/500 s

• Przysłona: od f/2.8 do f/4

• ISO: Auto ISO lub wartość dopasowana do dostępnego światła

• Autofocus: AF-C lub AI Servo

• Wykrywanie obiektu lub Eye AF: włączone

• Zdjęcia seryjne: krótkie serie

• Format pliku: RAW lub RAW + JPEG

Gdy dzieci biegają, skaczą albo huśtają się, lepszym wyborem jest często czas od 1/800 do 1/1000 s. Przy spokojnym portrecie dziecka może wystarczyć około 1/250 s, zależnie od ogniskowej i wieku dziecka.

Odpowiednie ustawienia zależą przede wszystkim od szybkości ruchu dziecka i ilości dostępnego światła.

Podane wartości są punktami wyjścia. Dopasuj je do ruchu, światła i zamierzonego efektu. Jeśli musisz wybrać między lekko zaszumionym a poruszonym zdjęciem, ostre ujęcie wykonane przy wyższym ISO będzie niemal zawsze lepszą decyzją.

W fotografii dziecięcej nie istnieje jeden właściwy tryb ekspozycji. Ważne jest przede wszystkim to, aby czas migawki nie wydłużył się niezauważenie.

Szczególnie dobrze sprawdzają się następujące rozwiązania:

Tryb manualny z Auto ISO

Ustawiasz czas migawki i przysłonę, a aparat automatycznie dopasowuje ISO do dostępnego światła. To praktyczne, gdy dziecko przemieszcza się między jaśniejszymi i ciemniejszymi miejscami.

Dla bawiącego się dziecka możesz ustawić na przykład 1/800 s oraz f/2.8 lub f/4. Aparat będzie wtedy zmieniał tylko wartość ISO.

Priorytet migawki

W zależności od producenta tryb ten jest oznaczony literą S lub Tv. Ustawiasz krótki czas migawki, a aparat dobiera właściwą przysłonę. To proste rozwiązanie, jeśli zależy Ci przede wszystkim na uniknięciu poruszenia.

Priorytet przysłony

Ten tryb nosi oznaczenie A lub Av. Ustawiasz przysłonę, a tym samym głębię ostrości. Koniecznie sprawdzaj, czy aparat nadal wybiera wystarczająco krótki czas. Jeśli to możliwe, ustaw minimalny czas migawki w konfiguracji Auto ISO.

Dzieci poruszają się szybko i często bez ostrzeżenia. Czas odpowiedni do portretu osoby dorosłej może więc powodować widoczne poruszenie na zdjęciu dziecka.

Przydatne wartości orientacyjne:

• Spokojny portret: 1/250 s lub krócej

• Spokojna zabawa: od 1/400 do 1/500 s

• Bieganie, skakanie lub taniec: od 1/800 do 1/1250 s

• Huśtawka, rower lub szybki sport: od 1/1000 do 1/2000 s

Jeżeli zdjęcie jest nieostre mimo prawidłowego ustawienia ostrości, czas migawki był często zbyt długi. Skróć go i w razie potrzeby zwiększ ISO.

Szeroko otwarta przysłona oddziela dziecko od tła i tworzy miękki bokeh. Jednocześnie zmniejsza zakres ostrości. Może to być problemem, gdy dziecko zbliża się do aparatu albo kilkoro dzieci nie znajduje się w tej samej płaszczyźnie ostrości.

Dobre ustawienia początkowe:

• Jedno dziecko: od f/2.8 do f/4

• Spokojny portret z mocnym odseparowaniem tła: od f/2 do f/2.8

• Dwoje dzieci obok siebie: od f/4 do f/5.6

• Mała grupa lub rodzina: od f/5.6 do f/8

Przy bardzo otwartej przysłonie jedno oko może być ostre, a drugie już lekko rozmyte. Regularnie sprawdzaj rezultaty i przymknij przysłonę, gdy potrzebujesz większej głębi ostrości.

Wartość ISO pomaga zrównoważyć ilość dostępnego światła. Na zewnątrz, przy dobrym świetle dziennym, często wystarcza ISO 100-400. W pomieszczeniach lub o zmierzchu konieczne może być ISO 800, 1600 albo 3200.

Wyższe ISO powoduje więcej szumu. Zbyt długi czas migawki prowadzi jednak do poruszenia, którego później niemal nie da się poprawić.

Auto ISO jest więc szczególnie pomocne podczas spontanicznego fotografowania dzieci. Jeżeli aparat daje taką możliwość, ustaw rozsądną górną granicę. Maksymalna wartość zapewniająca dobrą jakość zależy od aparatu i późniejszego zastosowania zdjęć.

Format RAW daje większą swobodę podczas obróbki. Jest szczególnie przydatny przy fotografowaniu pod światło, zmiennym oświetleniu oraz bardzo jasnych lub ciemnych ubraniach.

Jeśli chcesz od razu udostępniać zdjęcia, możesz jednocześnie zapisywać pliki RAW i JPEG. Używaj odpowiednio pojemnej i szybkiej karty pamięci.

Do fotografowania poruszających się dzieci nadaje się ciągły autofocus: AF-C w wielu bezlusterkowcach i niektórych lustrzankach oraz AI Servo w lustrzankach Canon.

Dopóki trzymasz spust migawki wciśnięty do połowy lub korzystasz z osobnego przycisku ustawiania ostrości, aparat próbuje stale śledzić zmianę odległości.

Przy spokojnym portrecie może wystarczyć AF-S lub One Shot. Gdy tylko dziecko zbliża się do Ciebie albo oddala, ciągły autofocus jest zwykle pewniejszy.

Wiele bezlusterkowców automatycznie wykrywa twarze i oczy. Włącz Eye AF i, jeśli taka opcja jest dostępna, wybierz wykrywanie ludzi.

Przy kilku osobach aparat może wybrać niewłaściwą twarz. Sprawdzaj w wizjerze, które oko jest oznaczone, i w razie potrzeby zmieniaj wykryty obiekt.

Niektóre lustrzanki oferują wykrywanie twarzy lub oka w trybie Live View. Podczas fotografowania przez wizjer optyczny użyj pojedynczego punktu AF, grupy punktów albo śledzenia obiektu dostępnego w aparacie.

W portrecie z reguły ostre powinno być oko znajdujące się bliżej aparatu. Jest to szczególnie ważne, gdy głowa jest zwrócona bokiem.

Jeśli aparat nie wykrywa oka niezawodnie, umieść mały punkt AF na twarzy lub bliższym oku. Przy szybszym ruchu nieco większa strefa AF jest często pewniejsza niż bardzo mały pojedynczy punkt.

Tryb seryjny zwiększa szansę na uchwycenie właściwego wyrazu twarzy lub najwyższego punktu skoku. Nie fotografuj jednak każdej sytuacji bez przerwy przez kilka sekund.

Zwykle wystarczą krótkie serie od trzech do sześciu zdjęć. Ułatwia to późniejszy wybór i niepotrzebnie nie zapełnia bufora aparatu.

Jeśli dziecko wielokrotnie przechodzi przez to samo miejsce - na przykład na huśtawce, zjeżdżalni albo podczas skoku do kałuży - możesz wcześniej ustawić ostrość na tym punkcie.

Jest to szczególnie pomocne, gdy liście, woda, elementy placu zabaw lub inne przedmioty na pierwszym planie odciągają autofocus.

Odpowiednia ogniskowa zależy od tego, ile otoczenia chcesz pokazać i jak blisko dziecka możesz się znaleźć.

Krótka ogniskowa pozwala uwzględnić w kadrze pokój dziecka, plac zabaw lub krajobraz. Otoczenie pokazuje, gdzie powstało zdjęcie i czym zajmowało się dziecko.

Nie zbliżaj obiektywu szerokokątnego za bardzo do twarzy. Przy niewielkiej odległości krótkie ogniskowe mogą wyraźnie zniekształcać proporcje.

Ogniskowe od około 35 do 70 mm wyglądają naturalnie i są uniwersalne. Sprawdzają się podczas zabawy, zdjęć całej sylwetki, fotografowania rodzeństwa i spontanicznych portretów.

Jasny standardowy zoom jest szczególnie praktyczny, ponieważ pozwala szybko zmienić kadr bez przerywania zabawy.

Do aparatów APS-C TAMRON 17-70mm F/2.8 Di III-A VC RXD oferuje wszechstronny zakres od umiarkowanego szerokiego kąta do krótkiego teleobiektywu. Stała jasność f/2.8 pomaga w pomieszczeniach i umożliwia stosowanie krótkich czasów. Wbudowana stabilizacja VC ogranicza drgania aparatu, ale nie może zamrozić ruchu dziecka. Do tego nadal potrzebny jest odpowiednio krótki czas migawki.

Przy ogniskowych od 70 do 150 mm możesz zachować nieco większą odległość. Dzięki temu dziecko często mniej zwraca uwagę na aparat i zachowuje się naturalniej.

Węższy kąt widzenia ułatwia również wyeliminowanie niespokojnego tła i wyraźne odseparowanie dziecka.

Do pełnoklatkowych bezlusterkowców z mocowaniem Sony E lub Nikon Z TAMRON 28-75mm F/2.8 Di III VXD G2 jest kompaktowym standardowym zoomem do codziennych zdjęć, reportaży rodzinnych i portretów. Szybki autofocus VXD ułatwia śledzenie ostrości na poruszającym się obiekcie.

TAMRON 35-150mm F/2-2.8 Di III VXD obejmuje wyjątkowo szeroki zakres - od naturalnego ujęcia reportażowego po ciasny portret. Jest szczególnie przydatny w plenerze lub podczas reportażu rodzinnego, gdy trzeba szybko przechodzić między szeroką sceną, portretem i zabawą odbywającą się w większej odległości.

Dobre zdjęcie nie wymaga, aby dziecko przez cały czas patrzyło w aparat. Fotografie często są bardziej wyraziste, gdy dziecko się bawi, coś odkrywa lub wchodzi w interakcję z innymi osobami. Poniższe porady pomogą Ci robić naturalne zdjęcia bez zmuszania dziecka do sztywnych póz.

Daj dziecku czas, aby przyzwyczaiło się do Ciebie i aparatu. Nie zaczynaj od razu od poleceń. Porozmawiaj o ulubionej zabawce, zadaj proste pytania albo poproś, aby dziecko coś Ci pokazało.

W przypadku nieśmiałych dzieci warto początkowo zachować większy dystans i użyć nieco dłuższej ogniskowej.

Polecenie „Uśmiechnij się” często powoduje wymuszony wyraz twarzy. Zamiast tego zaproponuj małe zadanie:

• Pobiegnij do tego drzewa i z powrotem.

• Pokaż, jak wysoko potrafisz skoczyć.

• Znajdź największy liść na trawie.

• Kto potrafi najwolniej iść w moją stronę?

• Schowaj się na chwilę za mamą albo tatą.

Takie zadania wywołują ruch, interakcję i prawdziwe reakcje. Przygotuj aparat, zanim je zaproponujesz.

Dzieci zwykle wyraźnie pokazują, kiedy nie mają już ochoty na zdjęcia. Nie wymuszaj ujęcia. Przerwa, zmiana miejsca lub zakończenie sesji są wtedy często najlepszym rozwiązaniem.

Dotyczy to również rodziców fotografujących własne dzieci: nie każda piękna chwila musi zostać udokumentowana.

Gdy dziecko biegnie bokiem względem aparatu, autofocus może stosunkowo łatwo utrzymać odległość. Użyj około 1/800-1/1250 s i płynnie prowadź aparat za dzieckiem.

Zostaw trochę miejsca w kierunku ruchu. Dzięki temu kompozycja nie będzie sprawiała wrażenia ciasnej.

Gdy dziecko biegnie bezpośrednio w Twoją stronę, odległość zmienia się bardzo szybko. Włącz AF-C lub AI Servo, Eye AF i szybką serię zdjęć.

Wybierz nieco bardziej przymkniętą przysłonę, na przykład f/4, aby zwiększyć głębię ostrości. Dobrym punktem wyjścia jest 1/1000 s.

Skakanie i huśtanie

Podczas skoku najwyższy punkt ruchu często wygląda szczególnie dynamicznie. Rozpocznij serię chwilę wcześniej, aby aparat już ustawiał ostrość i nie przegapił decydującego momentu.

Przy huśtawce możesz wstępnie ustawić ostrość na najwyższy punkt. Zwróć uwagę, aby łańcuchy, liny lub liście nie zasłaniały twarzy.

Celowe rozmycie ruchu

Nie każdy ruch trzeba całkowicie zamrażać. Przy czasie od około 1/30 do 1/125 s możesz spróbować panoramowania.

Płynnie prowadź aparat za biegnącym lub jadącym na rowerze dzieckiem i zrób zdjęcie w trakcie ruchu. Jeśli technika się uda, dziecko pozostanie stosunkowo ostre, a tło zmieni się w smugi.

Panoramowanie wymaga praktyki, dlatego zrób również kilka ujęć z krótkim czasem migawki.

Duże okno zapewnia miękkie, naturalne światło. Ustaw dziecko bokiem do okna albo pozwól mu bawić się w jego pobliżu.

Unikaj miejsca bezpośrednio pod lampą sufitową. Mieszanka światła dziennego i różnych źródeł sztucznych może powodować nienaturalny kolor skóry.

W domu: wybierz najjaśniejsze pomieszczenie

Pokój dziecka nie zawsze jest najlepszym miejscem. Salon, korytarz lub sypialnia z dużym oknem mogą sprawdzić się lepiej.

Usuń rozpraszające przedmioty z tła, nie zmieniając całkowicie znajomego otoczenia.

W domu: nie wydłużaj zbyt mocno czasu migawki

W pomieszczeniu kusi, aby wydłużyć czas w celu utrzymania niskiego ISO. W przypadku dzieci szybko prowadzi to do poruszonych dłoni, rysów twarzy lub włosów.

Przy spokojnym dziecku zacznij od 1/250 s. Podczas zabawy bezpieczniejsze są często 1/400 lub 1/500 s. Lepiej zwiększyć ISO niż nadmiernie wydłużyć czas migawki.

Ostrożnie korzystaj z lampy błyskowej

Naturalne światło okienne wygląda zazwyczaj przyjemniej niż bezpośredni błysk. Jeśli używasz lampy, w miarę możliwości odbij światło od jasnego sufitu lub ściany albo zastosuj odpowiedni modyfikator.

Unikaj mocnych, zaskakujących serii błysków i zadbaj o komfort dziecka.

Bezpośrednie południowe słońce tworzy twarde cienie pod oczami i nosem. Poszukaj jasnego cienia, na przykład przy krawędzi budynku lub pod dużym drzewem.

Pod drzewami uważaj na plamy światła. Małe fragmenty słońca na twarzy mogą być znacznie jaśniejsze niż reszta kadru.

W plenerze: wykorzystaj złotą godzinę

Krótko po wschodzie i przed zachodem słońca światło jest bardziej miękkie i cieplejsze. Dobrze sprawdza się przy fotografowaniu pod światło, rozświetlonych włosów i nastrojowych zdjęć rodzinnych.

Ustaw ekspozycję na twarz dziecka i sprawdź, czy jasne partie tła zachowują szczegóły. Przy zdjęciach pod światło może pomóc niewielka dodatnia korekta ekspozycji.

Wybierz tło, zanim ustawisz dziecko

Przed wykonaniem zdjęcia sprawdź tło:

• Czy gałęzie lub latarnie wyglądają, jakby wyrastały z głowy?

• Czy przy krawędzi kadru znajdują się jasne lub kolorowe przedmioty?

• Czy poziome linie przecinają twarz?

• Czy w kadrze są obce osoby?

• Czy kilka kroków wystarczy, aby poprawić pozycję?

Spokojne tło często daje większą różnicę niż kolejna zmiana ustawień aparatu.

Dzieci wyglądają szczególnie naturalnie, gdy fotografujesz je z wysokości ich oczu. Uklęknij, usiądź na ziemi albo skorzystaj z odchylanego ekranu aparatu.

Jeśli zawsze fotografujesz z góry, dziecko wydaje się mniejsze, a otoczenie dominuje w kadrze.

Zmieniaj plany od szerokich do bliskich

Pełna seria zdjęć powinna obejmować różne kadry:

• Szeroki plan z całym otoczeniem

• Cała sylwetka

• Półportret

• Bliski portret twarzy

• Detale, takie jak dłonie, buty lub ulubiona zabawka

• Interakcja z rodzicami lub rodzeństwem

Taka różnorodność pozwala opowiedzieć historię zamiast tworzyć zbiór podobnych portretów.

Zostaw miejsce w kierunku spojrzenia i ruchu

Jeżeli dziecko patrzy lub biegnie w prawo, zostaw po tej stronie kadru nieco więcej przestrzeni. Kompozycja będzie wyglądać bardziej otwarcie i naturalnie.

Centralne ustawienie również może działać, gdy obraz jest symetryczny albo dziecko patrzy prosto w aparat.

Unikaj elementów odwracających uwagę przy krawędzi

Przed naciśnięciem spustu sprawdź narożniki i krawędzie wizjera. Ucięte dłonie, stopy lub jasne przedmioty mogą później odciągać uwagę od twarzy.

Jeśli kadrujesz fragment ciała, cięcie powinno wyglądać świadomie. Unikaj przecinania stawów, takich jak kostki, kolana czy nadgarstki.

1. Wybierz bezpieczne miejsce z wystarczającą ilością światła.

2. Usuń elementy rozpraszające uwagę w tle.

3. Ustaw RAW lub RAW + JPEG.

4. Włącz AF-C lub AI Servo oraz Eye AF.

5. Dla bawiących się dzieci ustaw około 1/800 s.

6. Zacznij od przysłony między f/2.8 a f/4.

7. Włącz Auto ISO i w razie potrzeby ustaw górny limit.

8. Wybierz średnią lub dużą szybkość zdjęć seryjnych.

9. Zejdź do poziomu oczu i najpierw obserwuj sytuację.

10. 1Zaproponuj zabawę zamiast sztywnej pozy.

11. Fotografuj krótkimi seriami i co pewien czas sprawdzaj ostrość.

12. Zmieniaj ogniskową, perspektywę i kadr.

13. Przestań fotografować, gdy tylko dziecko potrzebuje przerwy.

Zdjęcia dzieci mają szczególnie osobisty charakter. Fotografuj z szacunkiem, a przed publikacją zastanów się, czy obraz nie okaże się później krępujący, ośmieszający albo zbyt prywatny.

W Polsce wizerunek jest zarówno dobrem osobistym, jak i - gdy pozwala zidentyfikować osobę - daną osobową. Rozpowszechnianie zdjęć dzieci wymaga szczególnej ostrożności oraz uwzględnienia praw i zgody rodziców lub opiekunów prawnych; stosownie do wieku i dojrzałości należy także włączyć samo dziecko. Zgoda na udział w sesji nie jest automatycznie zgodą na dowolną publikację. Cel, kanały i zakres wykorzystania powinny być jasno określone.

Przy prywatnych lub profesjonalnych sesjach warto zawrzeć pisemne porozumienie, które określa:

• Które zdjęcia mogą być wykorzystywane

• W jakich kanałach mogą się pojawić

• Czy przewidziano wykorzystanie komercyjne

• Jak długo można korzystać ze zdjęć

• Czy można podawać imiona lub inne dane osobowe

Nie publikuj informacji pozwalających ustalić miejsce zamieszkania, szkołę, przedszkole ani regularnie odwiedzane miejsca. Wymogi prawne zależą od konkretnej sytuacji; ten rozdział nie zastępuje porady prawnej.

Fotografia dziecięca wymaga szybszej reakcji niż klasyczny portret. Krótki czas migawki, ciągły autofocus, Eye AF i Auto ISO przygotują aparat na spontaniczny ruch.

Równie ważne jest podejście do dziecka. Pozostaw przestrzeń na zabawę, ruch i prawdziwe reakcje. Proponuj małe zadania zamiast sztywnych póz i fotografuj z poziomu oczu dziecka.

Gdy technika i sytuacja są przygotowane, możesz skupić się na tym, co najważniejsze: krótkiej chwili, w której spotykają się osobowość, ruch i emocje.