Czym jest obiektyw szerokokątny?

Obiektyw szerokokątny charakteryzuje się przede wszystkim dużym kątem widzenia. Oznacza to, że może uchwycić szczególnie szeroki fragment sceny. Podczas gdy inne obiektywy skupiają się bardziej na konkretnym obszarze, obiektyw szerokokątny pokazuje więcej otoczenia.

W fotografii obiektywy o ogniskowej 35 mm lub mniejszej są zazwyczaj uznawane za obiektywy szerokokątne. Doskonale sprawdzają się w sytuacjach, w których chcesz uchwycić jak najwięcej sceny — na przykład w fotografii krajobrazowej lub w ciasnych wnętrzach.

Kolejnym typowym efektem obiektywów szerokokątnych jest silne podkreślenie perspektywy. Obiekty na pierwszym planie wydają się większe, podczas gdy elementy w tle sprawiają wrażenie bardziej oddalonych. Dzięki temu w obrazie powstaje wyraźne wrażenie głębi.

Dobrym przykładem jest fotografia budynku:
Za pomocą obiektywu szerokokątnego możesz uchwycić cały budynek wraz z otoczeniem. Natomiast obiektyw tele pozwala skupić się raczej na pojedynczych detalach.

Ogniskowa opisuje odległość między optycznym centrum obiektywu a matrycą aparatu. Ma ona kluczowy wpływ na to, jak duży fragment sceny możesz uchwycić.

Obiektywy zazwyczaj dzieli się na trzy kategorie:

• Szerokokątne: do około 35 mm

• Standardowe: około 40 do 60 mm

• Teleobiektywy: od około 60 mm

Większość klasycznych obiektywów szerokokątnych mieści się w zakresie od 20 mm do 35 mm. Pozwalają one fotografować bardzo różnorodne motywy – od krajobrazów i architektury po kreatywne portrety.

Istnieją przy tym dwa podstawowe typy obiektywów:

Obiektywy stałoogniskowe

W tych obiektywach ogniskowa jest stała. Oznacza to, że nie można zmieniać zoomu. Zamiast tego trzeba zmieniać swoją pozycję, aby uzyskać pożądany kadr. Wielu fotografów ceni obiektywy stałoogniskowe, ponieważ często oferują one bardzo wysoką jasność i doskonałą jakość optyczną.

Obiektywy zmiennoogniskowe (zoom)

Tutaj można swobodnie zmieniać ogniskową. Zoom szerokokątny często obejmuje kilka zakresów ogniskowych, co daje większą elastyczność podczas fotografowania.

Jeszcze bardziej ekstremalne są tzw. obiektywy ultraszerokokątne. Mają one wyjątkowo krótką ogniskową i obejmują ogromny fragment obrazu. Dzięki nim można tworzyć bardzo dynamiczne kompozycje – na przykład z bliskim obiektem na pierwszym planie i jednocześnie dużą ilością tła w kadrze.

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech obiektywów szerokokątnych jest duża głębia ostrości. Oznacza to, że większy obszar zdjęcia jest przedstawiony w ostrości.

Podczas gdy w przypadku teleobiektywów często tylko główny motyw jest ostry, a tło rozmywa się, w zdjęciach wykonanych obiektywem szerokokątnym pierwszy plan, obiekt główny i tło pozostają jednocześnie wyraźnie widoczne.

Właśnie dlatego obiektywy szerokokątne są szczególnie popularne w:

• fotografii krajobrazowej

• fotografii architektury

• fotografii podróżniczej i dokumentalnej

Pozwalają one przedstawić scenę w jej pełnym, przestrzennym charakterze.

Obiektywy szerokokątne mają kilka specyficznych cech, które możesz świadomie wykorzystać. Jednocześnie istnieje kilka aspektów, na które warto zwrócić uwagę podczas komponowania zdjęcia.

Ważnym efektem obiektywów szerokokątnych jest wzmocniona perspektywa. Obiekty na pierwszym planie wydają się znacznie większe niż te w tle.

Jeśli świadomie wykorzystasz ten efekt, możesz tworzyć bardzo efektowne zdjęcia.

Na przykład:

• Fotografuj budynek z niskiej perspektywy, aby podkreślić jego wysokość.

• Umieść interesujący obiekt na pierwszym planie krajobrazu.

• Podejdź celowo bliżej do motywu, aby dodać zdjęciu więcej dynamiki.

Ta technika sprawia, że zdjęcia zyskują większą głębię i napięcie wizualne.

Ze względu na duży kąt widzenia może się zdarzyć, że obiekty znajdujące się na brzegach kadru będą wyglądały na lekko zniekształcone lub rozciągnięte.

Jest to szczególnie widoczne w przypadku:

• budynków

• ludzi

• prostych linii

Jeśli chcesz uniknąć tego efektu, możesz:

• umieścić główny motyw raczej w centrum kadru

• lub skorzystać z korekcji obiektywu w aparacie albo w programie do edycji zdjęć

Czasami jednak takie zniekształcenie można wykorzystać celowo, aby nadać zdjęciom bardziej dynamiczny charakter.

Astrofotografia

Również w przypadku fotografii nocnego nieba obiektywy szerokokątne odgrywają ważną rolę.

Pozwalają one na uzyskanie imponujących ujęć:

• gwiazdozbiorów

• Drogi Mlecznej

• spadających gwiazd

• lub dużych fragmentów nocnego nieba

Jeśli dodatkowo włączysz do kadru element na pierwszym planie – na przykład sylwetkę gór lub budynek – powstaje szczególnie silny efekt wizualny.

Wnętrza i architektura

Obiektywy szerokokątne są również idealne do fotografii wnętrz.

Zwłaszcza w małych pomieszczeniach lub przy dużych budynkach trudno jest zmieścić całą scenę w jednym kadrze. Obiektyw szerokokątny pomaga uchwycić więcej przestrzeni.

Szczególnie interesujące efekty można uzyskać, gdy:

• fotografujesz z niskiej perspektywy w górę, lub

• wykorzystujesz mocne linie i symetrię architektury

Ulice i krajobrazy miejskie

Obiektywy szerokokątne są również bardzo interesujące w fotografii ulicznej i miejskiej.

Dzięki nim możesz:

• podejść bardzo blisko do motywu

• a jednocześnie zachować widoczne całe otoczenie

W ten sposób powstają zdjęcia, które nie tylko pokazują główny obiekt, ale także atmosferę miejsca.

Portrety z otoczeniem

Chociaż klasyczne portrety często wykonuje się teleobiektywami, obiektyw szerokokątny może stanowić ciekawą alternatywę.

Zamiast pokazywać wyłącznie osobę, możesz osadzić ją w jej otoczeniu – na przykład:

• osobę na tle imponującego krajobrazu

• portret w miejskiej scenerii

• ludzi podczas aktywności w ich środowisku

Dzięki temu w zdjęciu powstaje opowieść.

Jeśli chcesz kupić obiektyw szerokokątny, istnieje kilka ważnych kryteriów, które powinieneś wziąć pod uwagę.

Ogniskowa i wartość przysłony

Najpierw zastanów się, czy wolisz obiektyw stałoogniskowy, czy obiektyw zmiennoogniskowy (zoom).

Zoom szerokokątny o zakresie około 16–20 mm w obszarze ultraszerokokątnym jest szczególnie uniwersalny i nadaje się do wielu różnych motywów.

Wartość przysłony (liczba f) określa, jak jasny jest obiektyw.

Im mniejsza liczba, tym więcej światła może on przepuścić. Jest to szczególnie przydatne w przypadku:

• zdjęć nocnych

• wnętrz

• astrofotografii

Autofokus i stabilizacja obrazu

Szybki i precyzyjny autofokus znacznie ułatwia fotografowanie.

Przydatna może być również stabilizacja obrazu – szczególnie przy słabym oświetleniu lub podczas fotografowania bez statywu.

Dla początkujących ta technologia może pomóc w uzyskaniu ostrzejszych zdjęć.

Waga i transport

W fotografii krajobrazowej lub podróżniczej często trzeba długo nosić sprzęt.

Dlatego warto zwrócić uwagę na:

• wagę

• rozmiar

• wygodę użytkowania

Jasne obiektywy są często cięższe, ale oferują więcej możliwości w trudnych warunkach oświetleniowych.

Mocowanie i rozmiar matrycy

Na koniec należy upewnić się, że obiektyw pasuje do aparatu.

Ważne są dwa elementy:

• mocowanie obiektywu (mount)

• rozmiar matrycy aparatu

Najczęściej spotykane formaty matryc to:

• pełna klatka (Full Frame)

• APS-C

Obiektyw przeznaczony do pełnej klatki można zwykle używać także w aparacie APS-C. W takim przypadku efektywna ogniskowa wydłuża się jednak około 1,5-krotnie.

Obiektywy szerokokątne należą do najbardziej wszechstronnych narzędzi w fotografii. Umożliwiają wykonywanie imponujących zdjęć krajobrazów, dynamicznych ujęć architektury i miast, a także kreatywnych portretów z dużą ilością otoczenia.

Jeśli nauczysz się świadomie wykorzystywać szeroki kąt widzenia, wpływ perspektywy oraz kompozycję obrazu, możesz robić zdjęcia obiektywem szerokokątnym, które będą szczególnie efektowne i wyraziste.